İstanbul Atmosferinde Yeni Partikül Oluşumunun Belirlenmesi


Alver Şahin Ü. (Yürütücü), Coşgun M. S.

Yükseköğretim Kurumları Destekli Proje, BAP Y.Lisans, 2025 - 2027

  • Proje Türü: Yükseköğretim Kurumları Destekli Proje
  • Destek Programı: BAP Y.Lisans
  • Başlama Tarihi: Eylül 2025
  • Bitiş Tarihi: Eylül 2027

Proje Özeti

Yeni partikül oluşumları (New Particle Formation, NPF), atmosfer kimyası, aerosol dinamiği, kentsel hava kalitesi ve iklim değişikliği etkileri kapsamında kritik rol oynayan karmaşık bir oluşumdur. NPF olayları kentsel alanlardan kutup bölgelerine kadar çeşitli atmosferik ortamlarda gözlemlenmekte ve bu olayların özellikleri ve sıklıkları öncül gaz konsantrasyonları, meteorolojik koşullar ve ortamda mevcut olan partikül yoğunlukları gibi birçok çevresel faktöre bağlı olarak önemli ölçüde değişiklik gösterdiği araştırmalarla ortaya konmaya çalışılmaktadır. Ancak henüz tam olarak NPF oluşumunda partiküllerin içeriğindeki kimyasal bileşenlerin etkisi tam olarak anlaşılamamıştır. Ayrıca tüm dünyada özellikle son 10 yıldır yaygın NPF tespiti çalışmaları yapılmaktayken henüz Türkiye’de hem partikül sayımına hem de NPF tespitine dair bir çalışma yapılmamıştır. İlk kez bu tez projesi kapsamında İstanbul atmosferindeki yeni partikül oluşumlarının tespiti ve atmosferik nano boyutlu partiküllerdeki iyonik kimyasal içeriğin yeni partikül oluşumlarındaki etkisi irdelenecektir. Bu tez projesi kapsamında NPF tespitleri tez danışmanının yürütücü olduğu Tübitak 1001 destekli 122Y079 nolu proje kapsamında üretilen verilen kullanılarak yapılacaktır. Ayrıca Tübitak projesi kapsamında partiküllerin kimyasal analizleri ve NPF ilişkisine dair bir çalışma yapılmamış, üretilen verilerden bu tez projesi kapsamında bu çalışmalar yapılacaktır. Bu çalışma, önceki projeden elde edilen bilimsel altyapıyı temel alarak, NPF süreçlerine etki eden kimyasal bileşenleri değerlendirmeyi ve bu konuda literatürdeki boşluğu doldurmayı hedeflemektedir.