Bilir T., Yüksel İ.(Yürütücü), Genç A.
Yükseköğretim Kurumları Destekli Proje, BAP Araştırma Projesi, 2003 - 2005
Bu çalışmada, Çatalağzı Termik Santrali (ÇATES) kazan altı külü (KAK) ve Ereğli
Demir ve Çelik Fabrikaları (ERDEMİR) granüle yüksek fırın cürufunun (GYFC), donatısız
beton eleman üretiminde ince agrega olarak kullanabilirliği araştırılmıştır.
Donatısız beton eleman olarak briket, parke ve bordür seçilmiştir. Briket
üretiminde KAK, parke ve bordür üretiminde ise GYFC önceden belirlenen
oranlarda kullanılarak numuneler üretilmiştir.
Briket
betonu karışımında 0-4 ve 4-7 mm olmak üzere iki sınıf agrega kullanılmıştır.
0-4 mm ince agrega hacimsel olarak % 20,
% 30, % 40 ve % 50 oranlarında KAK ile yer değiştirilmiştir. Bu şekilde uygun
şekil ve yeter miktarda üretilen numunelere birim hacim ağırlığı, basınç
dayanımı ve donma-çözülme etkisine dayanıklılık deneyleri yapılmıştır.
Parke
betonunda 0-4, 4-7 mm ve 7-15 mm olmak üzere 3 sınıf agrega kullanılmıştır. Bunlardan
0-4 mm ince agrega hacimsel olarak % 20,
% 30, % 40 ve % 50 oranlarında
ÖZET (devam ediyor)
GYFC
ile yer değiştirilmiştir. Fakat, yalnızca basınç deneyi için bu oranlar % 100’
e kadar devam ettirilmiştir. Numunelere su emme oranı, basınç mukavemeti,
donma-çözülme etkisine dayanıklılık ve sürtünme ile yüzey aşınması deneyleri
uygulanmıştır.
Bordür
üretimi de parke üretimine benzer şekilde yapılmıştır. GYFC yer değiştirme
oranları da aynı şekilde seçilmiştir. Numunelere eğilme mukavemeti ve sürtünme
ile yüzey aşınması deneyleri yapılmıştır.
Üç
grup eleman için de deney sonuçları ilgili Türk Standartlarına göre
değerlendirilmiştir. Bu yan ürünlerin kullanımı genelde dayanımı çeşitli
oranlarda düşürmesine rağmen; elemanların aşınma gibi dayanıklılık
özelliklerini olumlu etkilemiştir. Brikette % 30 KAK/Kum, bordürde % 30
GYFC/Kum ve parkede % 40 GYFC/Kum oranları optimum yer değiştirme oranları
olarak tespit edilmiştir.
Anahtar sözcükler: Cüruf, kül,
agrega, beton, briket, parke, bordür, dayanıklılık,
mukavemet.