Akademik Veri Yönetim Sistemi
Usta Sağlam N. G., Özen M., Salman Yılmaz S.
TÜBİTAK Projesi, 1002 - Hızlı Destek Programı, 2015 - 2016
Şizofreni sık görülen, yeti yitimine yol açan kronik bir nöropsikiyatrik rahatsızlıktır.
Şizofrenide birçok klinik belirtinin yanı sıra nörogelişimsel bir orijini olduğu düşünülen
nörokognitif ve nörofizyolojik bozukluklar eşlik eder. Şizofrenide altta yatan patofizyolojik
süreçler halen tam aydınlatılamamış olup, yakınlık oluşturan çeşitli genlerin düzenlenme
kusuru ile ilişkili olabileceği düşünülmüştür. Sinir sisteminde gen ekspresyonu ve
fonksiyonlarının düzenlenmesinde rol oynayan mikrorna’lar erişkin ve embriyonal nörogenez,
sinaptik gelişim, dendritik protein sentezi, akson rehberliği ve nöronal plastisitedeki rolleriyle
şizofreniyle ilişkili bulunmuştur.
MikroRNA’lar (miRNA) kodlama yapmayan, tek sarmallı yaklaşık 20-22 nükleotid
uzunluğunda olan RNA’lardır. Sinaptik plastisite, nörogenez, nöronal fonksiyonların
düzenlenmesi gibi beyin gelişimindeki rollerine bakıldığında şizofrenideki rolleri ilgi konusu
olmuş, çeşitli çalışmalar ile bu rahatsızlığa spesifik miRNA’lar tanımlanmaya başlamıştır.
Olgun miRNA’ların kompleks olmamaları, bilinen bir modifikasyona uğramıyor olmaları,
düzeylerinin kolayca tespit edilebilmesi, dokuya özgü ifade profillerinin olması, boylarının
kısa olması dolayısıyla stabilitelerinin mRNA’lardan çok yüksek olması, miRNA’ların
biyomarkör olarak fizyopatolojik durumların karakterizasyonunda kullanılabilmeleri için ideal
adaylardan yapmaktadır. Beyin dokusu kolaylıkla ulaşılabilir olmadığından kan bazlı
ekspresyon profili çalışmaları potansiyel biyomarkerlar ve yeni tedavi yaklaşımları
geliştirilmesi açısından oldukça önemlidir.
Bu projenin amacı şizofreni hastalarına uygulanan EKT sonrası miRNA ekspresyon
değişiklikleri saptanması, böylece EKT’nin etkilerinin şizofreni hastalarında miRNA’lar
üzerinden anlaşılması, tedavi sonrası miRNA değişimlerinin ortaya konularak biyomarkör
olabilecek aday miRNA’ların tespit edilmesidir.