Psikiyatri hastalarında fiziksel sağlığın geliştirilmesinde hemşirenin danışmanlık rolünün etkisi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa, Florence Nightingale Hemşirelik Fakültesi, Hemşirelik Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2021
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Suna Uysal Yalçın
Danışman: Hülya Bilgin
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Psikiyatri hastalarında, antipsikotik ilaçların yan etkisi, psikozun negatif belirtileri, sağlıksız yaşam tarzı gibi faktörler nedeniyle metabolik ve kardiyovasküler hastalıklar genel nüfusa göre iki kat daha fazla görülmektedir. Randomize kontrol gruplu, deneysel çalışmamızda amaç, psikiyatri hastalarının fiziksel sağlık durumlarının geliştirilmesinde psikiyatri hemşiresinin danışmanlık rolünün etkisini Transteoretik Model aracılığıyla belirlemektir. Araştırmanın evrenini, Kocaeli'nde bir Toplum Ruh Sağlığı Merkezi'ne kayıtlı 396 hasta, örneklemi ise deney ve kontrol gruplarına dahil 61 hasta oluşturdu. Veriler; 'Bilgi Formu', 'Egzersiz Değişim Aşamaları Ölçeği', 'Egzersiz Değişim Süreçleri Ölçeği', 'Egzersiz Öz-etkililik Ölçeği', 'Egzersiz Karar Alma Ölçeği', 'Değişim Aşamalarına Göre Egzersiz' broşürü, 'Benim Fiziksel Sağlığım', 'Katılımcı Deneyim Formu' kullanılarak toplandı. Veri analizinde, tanımlayıcı (frekans, ortalama, standart sapma) ve çıkarımsal istatistikler kapsamında parametrik ve nonparametrik testler ve analizler kullanıldı. Deney grubunda girişim sonrası "hazırlık" aşamasındaki katılımcıların oranı yükselirken (n=15-%48,4), kontrol grubunda "hazırlık" aşamasındaki katılımcı oranı aynı kaldı (n=8, %26,7). Grup içi karşılaştırmada deney grubunun, son test ve izlem uygulamasında 'Egzersiz Değişim Süreçleri Ölçeği'(χ2=27,670; p=0,000), 'Egzersiz Öz-Etkililik Ölçeği'(χ2=35,188; p=0,000) ve 'Egzersiz Karar Alma Ölçeği- Yarar Algısı'(χ2=39,056; p=0,000) puanlarında ön test uygulamasına kıyasla artış olduğu görüldü. Deney grubunun kan şekeri, beden kitle indeksi, kolesterol ve bel çevresi ortalama değerlerinde, zamana göre istatistiksel olarak anlamlı farklılık saptanmazken (p>0,05), kontrol grubunda, beden kitle indeksi ve bel çevresi ortalama değerlerinde artış oldu (p<0,05). Sonuç olarak, psikiyatri hastalarının fiziksel sağlık durumlarının (egzersiz kapsamında) geliştirilmesinde psikiyatri hemşirelerinin Transteoretik Model aracılığıyla gerçekleştirdiği danışmanlık rolü etkili oldu. Psikiyatrik bozukluğu olan bireylerin egzersiz yapma durumları psikiyatri hemşiresi tarafından geliştirilebilir, böylece, fiziksel hastalıklarla ilişkili riskler olabildiğince azaltılabilir.