ÇEŞİTLİ YENİ BENZİLİDEN AÇİL HİDRAZONLARIN SENTEZİ
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa, Mühendislik Fakültesi, Kimya Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ANOUD ALHONAISH
Danışman: Hatice Başpınar Küçük
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:
Organik bileşiklerin bir sınıfı olan benziliden hidrazonlar, kendine özgü yapısal özellikleri ve geniş farmakolojik aktifliklere sahip olmaları nedeni ile ilaç kimyasında büyük bir öneme sahiptirler. Literatürde şimdiye kadar yapılan çalışmalarda, aldehit grubuna göre orto pozisyonunda büyük gruplar içeren sterik engelli aldehitler ile benziliden açil hidrazonlar sentezlenmemiştir. Bu grupların anti kanser mekanizma üzerine etkili olabileceği düşünülmektedir. Bu nedenle bu tez çalışmasında literatürden farklı olarak sterik engelli grupları bulunan benziliden açil hidrazonlar sentezlenmiştir. Benziliden açil hidrazonların sentezi iki basamakta gerçekleştirilmiştir. Birinci basamakta fenol türevleri ve 2-florobenzaldehit arasında gerçekleşen Ullmann Kapling reaksiyonu ile 3 adet 2-arenoksibenzaldehit türevi bileşik elde edilmiştir. İkinci basamakta ise sentezlenen aldehit bileşikleri ile hidrazin türevlerinin reaksiyonundan 15 adet yeni benziliden açil hidrazon sentezlenmiştir.
Yapılan literatür araştırmalarına göre, benziliden açil hidrazonlardan çıkılarak sentezlenen 1,3,4-oksadiazol türevleri de bu ilaç geliştirme çalışmalarında oldukça güçlü bir potansiyele sahip moleküller olarak dikkat çekmektedirler. Pek çok farklı yönde etki sağlayabilecek bu moleküller ile kansere karşı etkili olduğu bilinen çeşitli mekanizmalar üzerinde inhibisyon sağlanabilmektedir. Büyüme faktörleri, enzimler ve kinazlar üzerinde inhibitör olarak etki gösterdikleri çeşitli hücre hatları üzerinde yapılan çalışmalar ile hali hazırda ortaya konulmuştur. Bu çalışmalara dayanarak, sentezlenen yeni benziliden açil hidrazonlardan çıkılarak 12 adet yeni 1,3,4-oksadiazol bileşiği elde edilmiştir. Hidrazonlar I2 katalizörü varlığında molekül içi siklizasyon ile 1,3,4-oksadiazol bileşiklerine dönüştürülmüşlerdir. Bu katalizör ile seçilen yöntem çevreye zararlı olabilecek toksik geçiş metallerini içermemekle birlikte deney koşulları da daha ılıman ve ucuz maliyetlidir. Ele geçen bileşiklerin tamamı kromatografik yöntemlerle saflaştırılmış ve yapıları IR, 1H NMR, 13C NMR ve Mass spektroskopik yöntemleriyle aydınlatılmıştır.