Elastomer İzolatörlerin Alt ve Üst Sınır Değerlerinin Sismik İzolasyonlu Binaların Kat İvmesi Tepkilerine Etkisi

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa, Mühendislik Fakültesi, İnşaat Mühendisliği Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Ali Cem Arslan

Danışman: Cenk Alhan

Özet:

Sismik izolasyon, yapı hakim periyodunun uzatılması ile yapının yatayda esnekliğini arttıran, sönüm artırımı ile de etkin deprem kuvvetlerinin ve ivme tepkilerinin azaltılması felsefesine dayanır. Güncel deprem yönetmeliği, üstyapıya etki eden yatay deprem kuvvetlerinin hesabının yalıtım birimleri parametrelerinin üst sınır değerleri ile yapılması gerektiğini belirtirken yapıdaki kat ivmelerini saptamak için ise nominal parametrelerle analiz yapılması gerektiğini belirtmiştir. Üstyapı, izolatör üst sınır değerleri ile tasarlandığında izolatörlerde meydana gelen yer değiştirme azalmaktadır ve rijitlik artmaktadır. Böylelikle üstyapıda ortaya çıkan ivme değerlerinin daha yüksek olması beklenir. Bu durumda kesintisiz kullanım hedefi içeren yapılardaki titreşime hassas cihazların kullanılamaz hale gelme ihtimali ortaya çıkmaktadır. Bu kapsamda, λüst ve izolatör tasarımının farklılık gösterebilmesi durumu dikkate alınarak belirlenen λara sınır durumlarında üstyapıda meydana gelebilecek pik kat ivmesi değerlerinin nominal durumlara kıyasla farklılıklarını incelemek amacıyla T0 = 2 s ve T0 = 3 s izolasyon periyoduna sahip 3 ve 6 katlı yapıların izolasyon sistemi tasarımı güncel deprem yönetmeliğinin ilgili formülleri kullanılarak hesaplanmıştır. 11 adet yakın-fay ve uzak-fay deprem yer hareketine tabi tutularak 3DBASIS ile nominal, λara ve λüst olmak üzere 3 set analizler gerçekleştirilmiştir. λara ve λüst parametre değerleri ile hesaplanan pik kat ivmelerinin nominal ile hesaplananlara olan oranları elde edilmiş ve etkileri tartışılmıştır. Üstyapı kuvvetleri gibi kat ivmelerinin de üst sınır değerleri kullanılarak hesaplanması gerektiği ortaya konmuştur.