Sosyal medyadaki zenofobik tutumların Suriyeli sığınmacıların gündelik yaşamlarına etkisi: X (Twitter) örneği


Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa, Adli Tıp Ve Adli Bilimler Enstitüsü, Sosyal Bilimler Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Demet Sinem Özer

Danışman: Zeynep Belma Gölge

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Toplumların yabancı insan ve gruplara yönelik sergiledikleri tutumların bütünü olarak tanımlanan zenofobi, son yıllarda literatürde sıklıkla incelenen bir kavramdır. Özellikle dünya üzerindeki bireysel ve kitlesel göç hareketlerinin yaygınlaşması zenofobinin daha çok öne çıkmasına neden olmuştur. Bu çalışmada Türkiye'de Suriyeli göçmenlere yönelik sosyal medya söylemlerinin göçmenlerin gündelik yaşamına nasıl yansıdığı, yerli halkın algısı ile birlikte ele alınarak incelenmesi amaçlanmıştır. Zenofobinin toplumsal yaygınlığı için Twexportly programı ile Twitter üzerinden Türkiye'de 2020-2024 yılları arasında Suriyeliler ile ilgili, beğeni sayısı 2 bini geçen twitler taranmış. Bunun yanında 25 yerli halk ve 25 Suriyeli göçmen olmak üzere 50 kişiyle yarı yapılandırılmış görüşmeler yürütülmüştür. Twitlerin incelenmesi sonucunda ekonomi, kültür, demografik yapı, güvenlik, milli duygular ve toplumsal kriz gibi birçok farklı tema görülmüştür. Görüşmeler sonucunda alınan yorumlardan sağlık, ayrımcılık, eğitimde eşitsizlik, istihdamda haksız rekabet, sosyal eşitsizlik, seçme hakkı, kültürel uyum, kimlik algısı, güvenlik algısı, nefret söylemi, linç kültürü, kadın ve çocuk gibi birçok farklı alt alan belirlenmiştir. Çalışma bulguları göstermiştir ki toplumsal zeminde zenofobi gerek yerel halkı gerekse misafir topluluğu ciddi anlamda etkileyecek riskler barındırmaktadır. Bu anlamda zenofobinin nedenler ve sonuçlarının iyi anlaşılması toplumsal refahın korunmasında öncü görülmektedir. Anahtar Kelimeler: Sosyal medya, Zenofobi, Twitter, Türkiye, Suriyeli