Yaşlı bakım merkezlerinde çalışan personelin yaşlı bireylere yönelik ayrımcı tutumlarının değerlendirilmesi


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa, Adli Tıp Ve Adli Bilimler Enstitüsü, Sosyal Bilimler Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Medine Kırtay Uçar

Danışman: Zeynep Belma Gölge

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu araştırma, yaşlı bakım merkezlerinde görev yapan personelin yaşlı bireylere yönelik ayrımcı tutumlarını değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Çalışmada ayrıca personelin tükenmişlik düzeylerinin (tükenme, duyarsızlaşma ve kişisel yeterlilik) yaşlı bireylere yönelik tutumlarını nasıl etkilediği incelenmiştir. Araştırmanın örneklemi, İstanbul ilinde hizmet veren huzurevi ve yaşlı bakım merkezlerinde görevli 205 çalışandan oluşmaktadır. Veriler "Kişisel Bilgi Formu", "Yaşlı Ayrımcılığı Tutum Ölçeği" ve "Maslach Tükenmişlik Envanteri – Genel Formu" kullanılarak toplanmış, analizler SPSS programı ile gerçekleştirilmiştir. Bulgular, tükenmişlik düzeyi yüksek olan personelin yaşlı bireylere yönelik daha olumsuz ve ayrımcı tutumlar sergilediğini göstermiştir. Eğitim düzeyi düşük, mesleki pozisyonu bakım destek personeli olan bireylerde ayrımcı tutum düzeyinin daha yüksek olduğu bulunmuştur. Bununla birlikte, yaşlı bakım merkezinde çalışmaya yönelik memnuniyet düzeyi artıkça özellikle olumlu ayrımcılık tutumlarının da arttığı, genel yaşlı ayrımcılığı puanı ile memnuniyet arasında zayıf ama anlamlı pozitif bir ilişki bulunduğu belirlenmiştir. Bu bulgular, yaşlı bireylerin bakım sürecinde hizmet sunan personelin psikososyal özelliklerinin dikkate alınması gerektiğini ortaya koymaktadır. Araştırma sonuçlarının, kurumsal bakım politikalarının geliştirilmesine ve personel eğitimi temelli müdahale programlarının oluşturulmasına ve adli bilimler disiplini açısından katkı sağlaması beklenmektedir. Anahtar Kelimeler: Yaşlı ayrımcılığı, yaşlı birey, bakım personeli, tükenmişlik, adli bilimler