Abdominal Cerrahi Geçiren Bireylerde Preoperatif Ağrı Korkusu ile Postoperatif Spirometre Kullanımı ve Solunum Çıktıları Arasındaki İlişki
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa, Florence Nightingale Hemşirelik Fakültesi, Hemşirelik Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: PELİN AKYÜREK
Danışman: Yeliz Çulha
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Abdominal cerrahi geçiren bireylerde, ameliyat öncesi ağrı korkusu ile ameliyat sonrası spirometre kullanımı ve solunum çıktıları arasındaki ilişkiyi belirlemek amacı ile tanımlayıcı ve ilişki arayıcı türde planlandı. Araştırmanın evrenini İstanbul'da bir üniversite hastanesinin genel cerrahi kliniklerinde abdominal cerrahi geçirecek hastalar oluştururken, örneklemini belirlenen evren içinden dahil edilme kriterlerine uyan ve çalışmaya katılmayı kabul eden 50 hasta oluşturdu. Veriler Hasta Bilgi Formu, Ağrı Korkusu Ölçeği-III (AKÖ-III), Vizüel Analog Skala, Yaşam Bulguları İzlem Formu, Spirometre Günlüğü ve Hemşirelik Sonuçları Sınıflandırması (Nursing Outcomes Classification-NOC) Solunum Durumu Değerlendirme Ölçeği ile toplandı. Hastaların yaş ortalamasının 54,76±13,32 yıl olduğu, %66,0'sının (n=33) erkek, %56'sının (n=28) herhangi bir kronik hastalığının olmadığı, %44,0'ünün (n=22) ameliyat deneyimininin olduğu, ameliyat deneyimi olan hastaların %81,8'inin (n=18) ağrı deneyimlediği ve bu hastaların ağrı deneyimleme süresi ortalamasının 1,75±1,65 gün olduğu saptandı. AKÖ-III puan ortalaması 63,80±20,26 idi. Hastaların spirometre kullanımı değerlerinin ameliyat sonrası 0.gün 53,06±31,25, 1.gün 58,82±18,01, 2.gün 65,69±18,16 olduğu belirlendi. Ameliyat sonrası 0., 1., ve 2. günlerdeki zamana bağlı üç ölçüme ilişkin NOC Ölçeği puan ortalamaları açısından "Beklenen Spirometre Kullanımının Gerçekleşmesi", "Oksijen Satürasyonu", "Öksürme", "Solunum Derinliği", "Dinlenme Sırasında Dispne" ve "Hafif Düzeyde Fiziksel Aktivite/Efor ile Dispne" NOC göstergelerinde istatistiksel anlamlılık olduğu görüldü (p<0,01). Hastaların AKÖ-III toplam puan ortalaması ve Hafif Ağrı Korkusu alt boyut puan ortalaması ile 1.Gün NOC Ölçeği puan ortalaması arasında pozitif yönlü istatistiksel olarak anlamlı bir fark saptandı (p<0,01). Ameliyat sonrası 0.gün spirometre kullanımı ile 0.Gün, 1.Gün ve 2.Gün NOC Ölçeği puan ortalaması arasında ve ameliyat sonrası 1.Gün spirometre kullanımı ile 2.Gün NOC Ölçeği puan ortalaması arasında pozitif yönlü istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulundu (p<0,01). Sonuç olarak, hastaların ağrı korkusunun orta düzeyde olduğu, ameliyat sonrası spirometre kullanımının ve NOC Ölçeği puan ortalamalarının zamana bağlı arttığı, hastaların ameliyat öncesi ağrı korkusu ile spirometre kullanımı arasında anlamlı bir fark olmadığı, ağrı korkusu ile NOC Ölçeği puan ortalaması arasında pozitif yönlü anlamlı bir ilişki olduğu, spirometre kullanımı ile NOC Ölçeği puan ortalaması arasında pozitif yönlü anlamlı bir ilişki saptandı.