Düşey Yer Hareketlerine Duyarlı Yapısal Sistemlere Sahip Binaların Yakın-fay Depremleri Altındaki Davranışı

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, İNŞAAT MÜHENDİSLİĞİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: İngilizce

Öğrenci: TARIK SEYİT

Danışman: Cenk Alhan

Özet:

Son zamanlarda gerçekleşen depremlerde güçlü düşey yer hareketleri gözlemlenmiştir. Bu depremlerin bazıları için dikey/yatay ivme oranı sismik kodlarda kabul edilen değeri aşmaktadır. Ayrıca, birçok çalışmada şiddetli düşey yer hareketlerinin çoğu mühendislik yapısında önemli hasarlara neden olabileceği bildirilmiştir. Bu çalışmada, düşey yer hareketlerine duyarlı taşıyıcı sistemlere sahip binaların yakın fay depremleri altındaki davranışları incelenmiştir. Türkiye Bina Deprem Yönetmeliği'nde (TBDY-2018) düşey yer hareketlerine duyarlı yapı sistemleri olarak sınıflandırılan dört çeşit yapı üzerinde yakın fay deprem kayıtları serisi için doğrusal zaman tanım alanı analizleri yapılmıştır. Zaman tanım alanı analizleri için SAP2000 yazılımı kullanılmıştır. Her durum için sadece yatay, sadece dikey ve çift eksenli (yatay + dikey) olmak üzere üç yük durumu dikkate alınmıştır. Daha sonra, kritik elemanlar için kuvvet ve yer değiştirme ile ilgili talep parametreleri (eksenel kuvvet, eğilme momenti, kesme kuvveti, kat ötelemesi, düşey yer değiştirme) değerlendirilmiştir. Sonuçlar, yakın fay bölgesindeki binaların yapısal tepkilerinde düşey yer hareketlerinin etkilerinin önemli katkısının olacağını vurgulamaktadır. Ayrıca, yüksek dikey/yatay ivme oranları için sismik kodlar, düşey yer hareketleri altındaki yapısal tepkiyi hafife alabilir ve yapının zarar görmesine neden olabilir.